نخستوزير تركيه در يك برنامه تلويزيوني در سوگ مرگ يكي از معترضان مصري آنچنان احساساتي شد كه گريه كرد؛ اين در حالي است كه وي معترضان كشور خودش را اراذل و اوباش و تروريست ناميده است.
به گزارش سرويس بين الملل باشگاه خبرنگاران، پايگاه تحليلي "المانيتور" در مقالهاي به قلم "تولين دال اوغلو" مينويسد: هنگامي كه خانوادهاي براي از دست دادن يكي از اعضاي خود به سوگ مينشينند، ابراز همدردي و تسليت همسايگان، امري طبيعي است اما تحت تاثير قرار گرفتن و ابراز ناراحتي يك همسايه به شدت و اندازه اعضاي اين خانواده، تا حدودي غيرعادي است. هنگامي كه رجب طيب اردوغان، نخستوزير تركيه در شب بيست و دوم آگوست، در برنامه تلويزيوني زنده اشكهايش جاري شد، مجري برنامه تصميم گرفت كه برنامه را خاتمه دهد زيرا اردوغان ديگر قادر به كنترل احساسات خود و ادامه گفت و گوي تلويزيوني نبود. اين مسئله به موضوعي بحث برانگيز تبديل شد كه چرا نخستوزير تركيه بايد به خاطر مرگ «اسما البلتاجي»، يك معترض مصري تا اين اندازه احساسات به خرج دهد، در حاليكه در مورد مرگ معترضان ترك مانند «علي اسماعيل كوركمز»، اينطور رفتار نكند.
*** مرگ دختر رهبر اخوان المسلمين، اردوغان را به ياد فرزند خودش مياندازد
اجازه بدهيد كه خلاصهاي از ماجرا را برايتان بازگو كنم. هنگاميكه اردوغان در برنامهاي تلويزيوني حضور داشت، ويديويي از پيش ضبط شده از نامه سوزناك «محمد البلتاجي»، يكي از رهبران اخوان المسلمين، خطاب به دختر 17 سالهاش اسما كه در 14 آگوست در ميان اعتراضات خشونت آميز در قاهره كشته شده بود را پخش كرد. پدر اسما در اين نامه به دخترش نوشته: «يقين دارم كه تو به عهد خود به خدا وفادار بودي و او نيز همينطور؛ در غير اين صورت او تو را پيش از من به نزد خود فرا نميخواند.» در حالي كه اشكهاي اردوغان در گوشه داخلي چشمانش مشهود بود، مجري برنامه از او سوال كرد كه «چه چيزي شما را تا اين اندازه در مورد اين احساساتي كرده است؟»
اردوغان گفت: «اين مرا ياد فرزندان خودم مياندازد.» وي اين سخنان را در حالي ميگفت كه انگار به خاطر بيتوجهي به آنها احساس گناه ميكند. او ادامه داد: «ما هميشه خيلي ديروقت، حدود 1 يا 2 صبح به خانه ميرويم. يك شب دخترم يادداشتي به در اتاقم چسبانده بود و پرسيده بود: «چرا يك شب را با ما نميگذراني؟» ما خود را وقف اهداف و آرمانهاي خود كردهايم و وقت كافي نداريم. من از اين موضوع متاثر شدم زيرا «بلتاجي» نتوانست در مراسم تشييع جنازه دخترش حضور پيدا كند و ديدار خود با دخترش را به قيامت موكول كرد.»
*** چرا نخست وزير تركيه بايد در سوگ مرگ يك دختر مصري اينطور احساساتي شود؟
از آنجاييكه اردوغان خود را بيشتر به عنوان بخشي از جنبش گسترده اسلامي در منطقه ميداند، طبيعي است كه وي تحت تاثير مرگ اسما قرار بگيرد. اما برخورد احساساتي شديد او طوري به نظر رسيد كه گويي وي يكي از اعضاي خانواده اسما است. براي كسي كه اغلب در صحنه ظاهر ميشود و مخالفان خود را با اين ادعا كه «وقتي كه من تصميم گرفتم براي اهداف و آرمانهايم بجنگم، كفن در دست گرفتم»، مخالفان خود را مورد مخاطب قرار ميدهد، اين كار ميتواند پيامهاي نامتناقضي در مورد آرمانهاي وي در بر داشته باشد. با تمام اين حرفها، هر كسي اين اختيار را دارد كه در مورد نحوه زندگي خود تصميم بگيرد. اردوغان به نوعي خوش شانس بوده است كه براي سه دوره متوالي انتخاب شده و دخترش نيز در دايره نزديك خودش كار ميكند و به خاطر اين، حقوق دريافت ميكند. از اين رو، شايد ربط دادن ساميه اردوغان به اسما، كار سختي باشد. به علاوه، چالشهاي اخوان المسلمين در مصر و اسلامگرايان در تركيه، شباهتي به هم ندارند.
آنهايي كه نسبت به اشكهاي اردوغان براي مرگ اسما شديدا واكنش نشان دادند، ميپرسند كه او واقعا هويتش را از كجا گرفته و به كجا تعلق دارد؟ چرا او بايد در سوگ مرگ يك دختر مصري اينطور احساساتي شود؟
*** مردم تركيه ميپرسند چرا اردوغان همين احساسات را در مورد مرگ جوان 19 ساله ترك نشان نداد؟
دليل مطح شدن اين سوالات از سوي مردم تركيه، كشف ويديويي 18 دقيقهاي از ضرب و شتم «علي اسماعيل كوركمز» كه منجر به مرگ وي شد، است. او در اعتراضات خياباني در اسكي شهر تركيه كه مربوط به اعتراضات پارك گزي بود، شركت داشت. روزنامه «راديكال» تركيه، داستان كشته شدن اين جوان را كه بدون محاكمه توسط افرادي كه ادعا ميشود همدست پليس بودند، كشته شد، قدم به قدم بازگو كرده است. اين ويديو به طور واضح نشان ميدهد كه وقتي كوركمز هنوز در استراحتگاه عابر پياده نشسته بود، يك پليس لباس شخصي، به سر او، نه يك بار، نه دوبار، بلكه سه بار ضربه زد. اين اتفاق در تاريخ دوم ژوئن روي داد و كوركمز، 38 روز پس از دست و پنجه نرم كردن با مرگ، در بيمارستان بر اثر خونريزي شديد جان خود را از دست داد.
كساني كه در مورد گزارشات منتشر شده در مطبوعات و رسانههاي تركيه سريعا واكنش نشان مي دهند، اكنون ميپرسند كه چرا اردوغان همين احساسات را در مورد والدين كوركمز نشان نداده است. بسياري اين اقدام نخستوزير تركيه را نمايشي خواندند.
*** اردوغان معترضان ترك را اراذل و اوباش و تروريست مينامد در حاليكه در سوگ مرگ يك معترض مصري با ناراحتي اشك ميريزد
از نظر اردوغان، معترضان پارك گزي، به واسطه قدرتهاي خارجي كه به خاطر موفقيت دولت و افزايش نفوذ تركيه در منطقه و خارج از آن به عنوان يك قدرت جهاني، حسادت ميكردند، مورد سوء استفاده قرار گرفته بودند. اردوغان در بيشتر مواقع، معترضان را «اراذل و اوباش خياباني» و يا حتي «تروريست» ناميده است.
تركها نسبت به اظهارات اردوغان واكنش نشان دادند و از او خواستند كه خانواده خود را ـــكه همان ملت تركيه است ــ و همچنين مرگ كوركمز را بر يك دختر مصري مقدم بشمارد. در غير اين صورت، اردوغان بار ديگر اشتباه ناديده گرفتن خانواده خود را كه اين بار مردم كشورش هستند، تكرار خواهد كرد.
مسئله اين نيست كه نبايد با پدري كه دخترش را از دست داده است ابراز همدردي كرد و هيچ احساسي نداشت. مردم تركيه، انسانهاي نجيب و معقولي هستند كه به زندگي افراد احترام گذاشته و براي جان آنها ارزش قائلاند، اما مسئله اين است كه چرا اين طور به نظر ميرسد كه براي اردوغان، مرگ معترضان ترك، به اندازه مرگ اسما اهميت ندارد و با والدين كوركمز 19 ساله كه به طرز فجيعي كشته شده است، چنين ابراز همدردي نكرده است.